Ta strona zawiera informacje podstawowe o standardzie Daisy, uwagi dotyczące książek Daisy dostępnych w BC PZN, użyteczne linki, oraz odpowiedzi na często zadawane pytania czytelników.
Daisy jest międzynarodowym systemem zapisu cyfrowych książek mówionych dla niewidomych opracowanym w Szwecji w 1988 roku i stale rozwijanym od tego czasu, by coraz lepiej zaspokajać oczekiwania użytkowników w zakresie dostępności i nawigacji po książce.
Podstawowe założenia:
W maju 1996 utworzono międzynarodowe konsorcjum dla rozwoju standardu Daisy, składające się z bibliotek książek mówionych i innych organizacji pokrewnych.
W 1997 roku zamieniono dotychczas stosowany format zapisu książek Daisy na połączenie powszechnie stosowanych standardów przemysłowych, mogących współpracować z technologią html.
Rozwój standardu i konsorcjum Daisy trwa do dziś.
Lista firm i instytucji należących do konsorcjum Daisy na pełnych lub częściowych prawach, mających co za tym idzie wpływ na rozwój standardu, obejmuje 95 podmiotów (w tym np. Microsoft Co., Sony DVD Center Europe GmbH, firmy związane ze środowiskiem niewidomych, narodowe związki i fundacje, biblioteki i inne) z następujących 36 krajów:
Australia,
Austria,
Belgia,
Chiny,
Cypr,
Dania,
Filipiny,
Finlandia,
Francja,
Gana,
Grecja,
Hiszpania,
Holandia,
Indie,
Indonezja,
Irlandia,
Islandia,
Jamajka,
Japonia,
Kanada,
Kolumbia,
Korea południowa,
Malezja,
Niemcy,
Norwegia,
Nowa zelandia,
RPA,
Singapur,
Sri lanka,
Szwajcaria,
Szwecja,
Tajlandia,
Tajwan,
USA,
Wielka brytania,
Włochy.
Istnieje 6 typów książek Daisy, różniących się proporcjami elementów audio i tekstowych:
Oczywiście typy 4., 5. i 6. zawierają również strukturę nawigacji, a wszędzie, gdzie pojawiają się elementy tekstu i audio, są ze sobą wzajemnie zsynchronizowane.
Powyższe zestawienie ilustruje elastyczność standardu daisy, oraz wynikającą stąd wielość jego zastosowań w prezentowaniu informacji dla niewidomych i niedowidzących.
Opracowano na podstawie informacji z serwisu
DAISY Consortium Web site
Istnieją dwa rodzaje odtwarzaczy książek Daisy: sprzętowe i programowe.
Odtwarzacze sprzętowe (np. Plextalk lub Victor), to samodzielne urządzenia przystosowane do odtwarzania książek Daisy, potrafiące oczywiście odtwarzać również standardowe płyty CD audio, oraz zawartość mp3.
Ich zaletą jest przenośność, niektóre posiadają także możliwość nagrywania z mikrofonu lub zewnętrznych urządzeń za pomocą wejścia liniowego.
Odtwarzacze programowe, zwane częściej "przeglądarkami Daisy", to aplikacje instalowane i uruchamiane na standardowym komputerze osobistym.
Istnieje kilka dostępnych w internecie bezpłatnych przeglądarek Daisy, jednak na szczególną uwagę zasługuje polski program "Daisy reader", który można bezpłatnie pobrać ze strony internetowej Fundacji Klucz pod adresem: www.klucz.org.pl
Materiał, z którego powstają książki Daisy w Bc, pochodzi z digitalizacji, czyli przetwarzania na postać cyfrową zbiorów bibliotecznych - książek nagranych na taśmach magnetofonowych.
Są to zasoby, które często bardzo długo udostępniane były wcześniej czytelnikom, stąd jakość nagrań, mimo dołożenia wszelkich starań dla jej poprawy, bywa dość przeciętna (dotyczy zwłaszcza książek starszych, oraz bardzo "zaczytanych").
Inny mogący się pojawić problem, to częściowe przykasowanie fragmentu tekstu, które zostało przeoczone w procesie digitalizacji i przetwarzania na standard Daisy.
Prosimy o zgłaszanie takich braków, (podając tytuł książki, numer rozdziału, oraz numer strony, na której problem się pojawia) emailem na adres kontaktowy
daisy@biblioteka-pzn.org.pl
lub listownie albo telefonicznie.
Struktura książki jest na ogół odzwierciedleniem jej spisu treści, a zatem kolejne sekcje będą odpowiednikami rozdziałów, podrozdziałów, lub np. tytułów opowiadań bądź wierszy.
Standard Daisy dopuszcza sześć poziomów zagłębienia sekcji - nagłówki poziomu pierwszego odpowiadają głównym składnikom książki, np. częścią, nagłówki drugiego poziomu - jeśli książka dzielona jest na części, odzwierciedlać będą strukturę rozdziałów wewnątrz części, nagłówki trzeciego poziomu - podrozdziałów itd.
Jeżeli książka dzielona jest tylko na rozdziały (bez części nadrzędnych), to wówczas stosowany jest tylko pierwszy poziom sekcji.
Gdy książka nie zawiera rozdziałów, wówczas cała jej treść zawarta jest w jednej sekcji.
Ponieważ struktura Daisy tworzona jest na podstawie dźwiękowej wersji książki, może się zdarzyć, iż nie będzie w pełni zgodna ze strukturą jej drukowanego odpowiednika.
Ponieważ na podstawie dźwiękowej wersji książki niemożliwe jest ustalenie, gdzie kończą się strony w jej drukowanym odpowiedniku, poza tym - w przypadku beletrystyki nie ma to zbyt dużego znaczenia - w BC stosuje się tzw. "wirtualne strony" - co jest dopuszczalne przez standard.
Strony wirtualne pomagają przy przenoszeniu się wewnątrz książki, stanowiąc dodatkową warstwę nawigacyjną, mogą okazać się też pomocne, gdy czyta się książkę na zewnętrznym odtwarzaczu i równolegle na komputerze Pc; wówczas zakładki tworzone przez odtwarzacz nie wystarczają, a numer strony na której zakończyło się lekturę pozwoli łatwo odnaleźć to miejsce.
"Wirtualność" stron wirtualnych wynika oczywiście z niezgodności ich numeracji z numeracją stron w drukowanym oryginale książki; przyjęto zasadę, że czas trwania strony wirtualnej, to około 3 minuty.
Książki Daisy w BC udostępniane są wyłącznie dla czytelników zapisanych w dziale książki mówionej.
Wypożyczenia odbywają się w trybie miejscowym, przy okienkach działu książki mówionej w godzinach wypożyczeń, oraz dla czytelników zamiejscowych - wysyłkowo.
Książki można wypożyczać na płytach biblioteki, lub na nośniku czytelnika (płyty cd, dvd, karty pamięci).
Płyty wypożyczone z biblioteki należy zwrócić po przeczytaniu.
Ze względu na możliwość zaginięcia przesyłki na poczcie, nie zalecamy przesyłania kart pamięci.